تبلیغات
مجله اینترنتی کاروک : علم وفناوری،کامپیوتر و اینترنت،ورزش،تغذیه،سلامت - مطالب تاریخ و تمدن

تمدن ایلام در گذر زمان 


یکی از کهن ترین تمدنهای شناخته شده در سرزمینهای ایران باستان ، تمدن ایلام است . این تمدن تقریباً تمام نواحی جنوب غربی فلات مرکزی ایران را در اواخر هزاره سوم پیش از میلاد مسیح شامل می شده . می توان گفت که تمدن ایلام حدوداً از 2700 پیش از میلاد آغاز و تا 539 پیش از میلاد ادامه داشته ، که البته پیش از آن تمدنی به نام نیاایلامی ( ایلامیان اولیه ) وجود داشته اند . 

image

از 539 قبل از میلاد به بعد به تدریج شاهد رشد و شکوفایی تمدن هخامنشی هستیم . در دوره اوج هخامنشیان تمدن ایلام محدود به منطقه ای به نام سوزیانا ( susiana - منطقه شوش امروزی ) می شده که البته پایتخت آنها نیز همین منطقه بوده .
 کلمه ایلام نامی است که از سوی همسایگان و بعضاً دشمنان این تمدن به آنها نسبت داده شده . زیرا در واقع ایلامیان سرزمین خود را هاتمتی ( Hatamti ) می نامیدند ، یعنی «سرزمین خداوند ».طبق تحقیقاتی که یک باستان شناس هلندی به نام ( مارسلا روم پف ) انجام داده ، به احتمال فراوان کلمه -بختیاری - و فرهنگ آنها ریشه در تمدن ایلام کهن دارد و نیز اقوام «لر»منتسب به این تمدن هستند . 

تاریخ سیاسی تمدن ایلام قدیم را می توان به چهار دوره تقسیم کرد :

1- دوره نیاایلامی که از 3200 پیش از میلاد تا 2700 پیش از میلاد ادامه داشته 
2- دوره ایلام باستان که از 2700 پیش از میلاد تا 1600 پیش از میلاد ادامه داشته
3- دوره ایلام میانه که از 1600 پیش از میلاد تا 1100 پیش از میلاد ادامه داشته
4- دوره ایلام پسین که از 1100 پیش از میلاد تا 539 پیش از میلاد ادامه داشته

به تصور بسیاری از مردم و حتی پژوهشگران فراوانی ، تمدن ایلام با پادشاهی سوزیانا ( شوش امروزی ) یکی است . اما باید گفت که این دو کاملاً با هم متفاوت هستند . زیرا طبق شواهد تاریخی و مستند بسیاری ، تمدن ایلام در دوره اوج خود شامل : همه فلات ایران ، بین النهرین تا دشت کویرو دشت لوت ، بوده و از دریای خزر تا خلیج فارس گسترش داشته . اما بعدها به دلیل سالها یورش همسایگان غربی و نیز حلول امپراتوری هخامنشی و در نتیجه افول این تمدن ، گستره و سیطرۀ آن تا منطقه شوش امروزی کاهش یافت .
خط و نوشتار در نزد ایلامیان به سبب اقتباسی که از همسایه سومری خود داشته اند ، نوعی خط تصویری بوده . گواه این ادعا ، لوحه هایی به زبان تصویری است که در شوش کشف شده است . طبق شواهد ، احتمالاً این نوع خط 150 نشانه تصویری داشته .اما در گذر زمان به تدریج این نوع خط به خطی هجایی-ترسیمی تغییر ماهیت داده که دارای حدود 80 نشانه بوده و معمولاً از بالا به پایین نگارش می شده . 

image

زبان ایلامی نسبت به سایر زبانهای جنوب غرب آسیا اصول و قواعد تصریفی خاصی ندارد ، و اصولاً زبانی پیوندی با واژگان مرکب است . در دوران هخامنشی زبان ایلامی جایگاه دوم را در گفتار و نوشتار دارا بوده ، همچنان که در سنگ نوشته های هخامنشیان ترجمه های ایلامی نیز آمده است .
سرانجام در سال 640 قبل از میلاد پادشاه آشور ( آشور بانیپال ) پس از سالها جنگ و خونریزی ، تمامی سرزمین های تمدن ایلام را تصرف کرده و به امپراتوری ایلامیان پایان داد . خود آشور بانیپال در مورد فتح و پیروزی بر ایلامیان در کتیبه ای چنین می گوید : همه خاک شهرها و دهات آنان را در یک ماه و یک روز با توبره به آشور کشیدم ، و من این کشور را از گوسفندان و چارپایانشان تهی ساختم و به درندگان ، ماران و آهوان اجازه دادم که آن را باز پس گیرند .

image

از جمله مشهورترین اشیاء تاریخی بر جای مانده از تمدن ایلام عبارتند از :

گلدان دو شاخ

image


مجسمه نقره ای گاو نشسته

image


مجسمه خدای زرین دست

image


تندیس مفرغی ناپیرآسو

image


سنگ نگاره بز ماهی دم

image


نقش برجسته بانوی ایلامی و ندیمه اش

image


جام نقره ای بانوی ایلام

image


گردآوری ، ویرایش و نگارش :کاروک


طبقه بندی: هنرو فرهنگ، تاریخ و تمدن،
برچسب ها: تمدن ایلام، خط ایلامی، آشور بانی پال، امپراتوری ایلام، زبال ایلامی،

تاریخ ارسال : چهارشنبه 12 دی 1397 | نویسنده مطلب : افشین


آغاز و پایان امپراطوری مصر باستان

 تمدن مصر باستان در شمال خاوری آفریقا و در درهٔ رود نیل شکل گرفت ، که در یک دورهٔ زمانی بین 3200  سال پیش از میلاد تا زمان تسخیر مصر بدست اسکندر مقدونی وجود داشت. این تمدن نمونه‌ای از امپراتوری های بنا شده بر مبنای اصل آبیاری بود . به فرمانروایان مصر باستان فرعون گفته می‌شد.

تمدن مصر


شروع تمدن مصر باستان در حدود 3140  سال پیش از میلاد و در زمانی بود که دو قلمروی مصر سفلی و مصر علیا تحت پادشاهی نخستین فرعون بنام نارمر که برخی او را منس می‌نامند ، به وحدت سیاسی رسیدند . مصر باستان در دوره دراز تمدن خود چندین بار زیر فرمانروایی نیروهای بیگانه از جمله ایرانیان هخامنشی نیز درآمد.
حدود  2900  سال پیش از میلاد مسیح ، سومین سلسلۀ مصر که خاستگاه آن بنا به مستندات تاریخی در ممفیس واقع در مصر سفلا بود شکل گرفت ودارای نظام دیوانی، قضایی، سپاه و نظام تولید و اقتصاد بود و به همین دلیل و براساس همین مستندات تاریخی، برتری تاریخی یا به سخن دیگر اولویت به مصر سفلا تعلق گرفت.  همزمان با تأسیس این سلسله، سلسله یا حکومتی معارض و مخالف آن نبوده است و یا حداقل در منابع تاریخی از آن نام برده نشده است.
نخستین پادشاه این سلسله زوزر نام داشت که ساخت و بنای کهن ترین اهرام پله دار ، یعنی هرم ساکارا ، را به وی نسبت داده اند و پس از آن سلسلۀ چهارم  زمام دارشد. مهم ترین فرعون های این سلسله خئوپس(کئوپس) ، خفرن(سنفرو، خفو، خفرو)  و میکرینوس  بودند که بنیانگذاران ، طراحان و سفارش دهندگان اهرام با عظمت جیزه در نزدیکی ممفیس می باشد.

تاریخ مصر باستان

مصریان به این ترتیب با روی کار آمدن سلسۀ چهارم به استخراج معادن مس، برخی ازسنگ ها از جمله فیروزه پرداختند. این روند دردورۀ زمام داری سلسلۀ پنجم با اندکی تحول و گسترش دنبال شد و مصریان که تا آن زمان نیز ثروتمند بودند، ثروتمندتر شدند؛ تاریخ مصر نشان می دهد که فراعنه و غالب مردم دارای چه زندگی مرفه و پیشرفته ای بوده اند. مصریان لباس های گران قیمت می پوشیدند و دارای خانه های زیبا و محکم بودند. معابد و تأسیسات عمومی پیشرفته و از غنای مالی و اندوخته ها برخوردار بودند و در سایۀ این رفاه و امکانات فوق العاده، امنیت و آسایش نیز به طورکامل در سرتاسر مصر حاکم بود. با طلوع سلسلۀ ششم در مصر ، کشتیرانی در دریای سرخ و رود نیل گسترش یافت و کشتی های مصریان به مسافت های دور می رفته و پیوندهای تجاری و مبادلات کالا با سرزمین های دور و نزدیک داشته اند. درهمین مقطع زمانی کشتی هایی عظیم و غول آسا به آب انداخته شده که مملو از سربازان بودند که با هدف کسب غنائم به سرزمین های دیگر رفته و در سواحل دیگر لنگر می انداختند. این کشتی ها در طول و یا درمسیر رود پرآب نیل از آبشارها گذشته و پس از غارت اموال و دستبردهایی که درمسیر راهشان انجام می دادند، با غنائم بسیار و اموال و کالاهای فراوان به جایگاه اولیه شان باز می گشتند. اهرام مصر و یا به اصطلاح مقابر هرمی ،از توده های عظیمی از سنگ های تراش داده شده که دارای اشکال هندسی خاصی بودند، بدون ملاط ساخته می شده و تعداد آنها که به دست آمده از هشتاد مقبره بیشتر نیست. این مقابر هرمی جملگی در مصر سفلا و در ناحیۀ ممفیس به دست آمده است. زیرا ممفیس مرکز قدرت مصر سفلا و محل زندگی اشراف و اغنیا بوده است. سرانجام اسکندر مقدونی در سال 323 قبل از میلاد به مصر لشکرکشی کرد و البته در آنجا به عنوان یک ناجی مورد استقبال قرار گرفت.

تاریخ مصر

او را در ناحیه ای به نام سیوا واقع در صحرای لیبی، «ارباب جدید عالم» و پسر آمون خواندند. از این زمان به بعد، اسکندر اغلب از - آمون زئوس - به عنوان پدر حقیقی خود یاد می‌کرد و سکه‌هایی که متعاقباً ضرب شدند اسکندر را با شاخ‌های قوچ که نشانهٔ الوهیت بود، به تصویر کشیدند. در مدت اقامتش در مصر شهر اسکندریه را بنیان نهاد که در آینده به پایتخت باشکوه دودمان بطلمیوسی (( نام دودمانی یونانی‌نژاد بود که از 305 تا 30 پیش از میلاد یعنی نزدیک به سیصد سال بر مصر باستان فرمان راندند )) مبدل شد.



گردآوری و نگارش : کاروک


طبقه بندی: تاریخ و تمدن،
برچسب ها: تاریخ و تمدن، تاریخ مصر، تاریخ مصر باستان، فرعون، تمدن مصر، تمدن مصر باستان،

تاریخ ارسال : سه شنبه 28 اردیبهشت 1395 | نویسنده مطلب : افشین




تعداد کل صفحات : 4 :: 1 2 3 4

  • paper | خرید بک لینک | میله